Zakończyliśmy badanie „Ocena systemu zarządzania i wdrażania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013”, zlecone nam przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego.

Głównym celem badania była ocena systemu zarządzania i wdrażania PO KL i określenie, czy pozwala on na efektywną i skuteczną realizację celów określonych w Programie. Wyniki badania posłużą do wprowadzania ewentualnych zmian, które przyczynią się do lepszego wdrażania PO KL.

W wyniku badania stwierdzono, że obecny sposób zarządzania PO KL jest generalnie skuteczny, efektywny i użyteczny. Zidentyfikowano jednak szereg problemów, które rzutują negatywnie na funkcjonowanie systemu oraz sformułowano propozycje działań, służących usunięciu tych problemów lub zmniejszenie skali ich oddziaływania. Zaproponowano m.in.:
  •     usprawnienie i racjonalizację organizacji pracy opiekunów projektów w poszczególnych instytucjach,
  • przeprowadzenie dodatkowych szkoleń dla projektodawców, którzy mają największe problemy z właściwym przygotowaniem wniosków oraz udzielanie im pomocy w pracy nad wnioskiem w trakcie procesu weryfikacji, 
  • zwiększenie pomocy informacyjnej, szkoleniowej i doradczej dotyczącej projektów innowacyjnych i ponadnarodowych,
  • lepsze niż obecnie dostosowanie konkursów na projekty innowacyjne i współpracy ponadnarodowej do potrzeb i możliwości potencjalnych projektodawców,
  • stałe monitorowanie aktywności projektodawców i w razie potrzeby podejmowanie działań służących zwiększeniu zainteresowania lub realokacji środków,
  • identyfikację i upowszechnianie dobrych przykładów wykorzystania rekomendacji z ewaluacji,
  • przyjęcie trybu i ramowego harmonogramu wprowadzania zmian w sferze zarządzania i wdrażania PO KL, tak, aby zmniejszyć ich częstotliwość i dać czas na przygotowanie się do ich wdrożenia,
  • monitorowanie przez KOEFS rozwoju współpracy z ROEFS w regionach i wsparcie doradcze zainteresowanych instytucji tam, gdzie występują w tym zakresie problemy,
  • weryfikację wartości wskaźników monitorowania PO KL i ich treści.

Badanie objęło także analizę i prognozę wydatków PO KL. Wskazała ona, że istnieje potencjalne ryzyko utraty środków w wyniku zasady n+3/n+2, ze względu na zagrożenie brakiem certyfikacji w odpowiednim terminie pełnych kwot wynikających z tej zasady. Biorąc jednak pod uwagę doświadczenia z wdrażania SPO RZL, realny poziom tego ryzyka można uznać za niższy niż wynikający z analizy aktualnych danych finansowych, bowiem należy się spodziewać, że również w przypadku PO KL w kolejnych latach postęp w zakresie kontraktowania i wydatkowania środków w rzeczywistości nie będzie miał charakteru liniowego.

W ramach badania opracowano również model komunikacji między instytucjami uczestniczącymi w realizacji PO KL, którego zastosowanie będzie służyć poprawie skuteczności tej komunikacji. Proponuje on rozbudowanie komunikacji poziomej, która odciążałaby formalne, pionowe ścieżki współpracy i wymiany informacji oraz w tych obszarach, w których jest to możliwe, eliminowała konieczność kontaktowania się z IZ.

Przygotowano także model wskaźników oceny realizacji PO KL, który w cyklu rocznym pozwala w sposób prosty ocenić stan realizacji Programu, przy uwzględnieniu kryteriów skuteczności, efektywności i trafności.